Home » AKTIVNOSTI » Novosti » Neutemeljena kritika Evrope

Neutemeljena kritika Evrope

david_kameron_euPrije dva dana obilježen je jedan od najvažnijih događaja novije evropske istorije – pola vijeka od potpisivanja Jelisejskog ugovora. Vjekovi suparništva i borbi za teritoriju, vječiti revanšizam i ratovi između dvije velike evropske kulture stavljeni su u stranu. Pedesetak godina nakon toga štampani su zajednički njemačko-francuski istorijski udžbenici. Događaj koji otvara vrata nečemu sličnom i na našem podijeljenom prostoru.

Juče je britanski premijer držao predavanje Evropi. Pomenuo je i jelisejski ugovor. Hvalio ga je, da bi ga onda krajem svog govora (ne direktno) ozbiljno ugrozio.

“Razne su vrste političkih govora. Postoje pozivi na oružje koji imaju za cilj da inspirišu publiku govornika. Govori koji zavode publiku, koji ubjeđuju one koji ih slušaju, čak ih navode i na promjenu mišljenja. Neki govori bistre vazduh, pokazuju nove smjerove, i daju instrukcije za djelovanje. A tu je i dugo očekivani i mnogo odlagani govor Dejvida Kamerona o odnosima EU i Ujedinjenog Kraljevstva.1

Ne nalazeći riječi da počnem reakciju na jučerašnji govor britanskog premijera, pozajmio sam uvod u “Anatomiju jednog govora” odličan tekst bivšeg sekretara evropskog parlamenta, Džulijana Pristlija.

Na kraju istorijskog pregleda djelovanja Evropske Unije kojem je dao iznenađujuće pozitivan ton (iako se sa tim ne bi složili njegovi torijevski prethodnici), Kameron govor nastavlja poznatim “euroskeptičnim zabludama”2.

Iako priznaje da mu “geografija oblikuje psihologiju”, Kameron tvrdi da nije britanski izolacionista (isola – ostrvo).

Iako tvrdi da UK nikada neće postati dio eurozone (izjava koja miriše na mantru iz komšiluka), on je za jasniju fiskalnu podlogu monetarnoj uniji.

Kritikujući nagomilanu birokratiju i centralizaciju odluka, skupu administraciju i udaljavanje odlučivanja od periferije ka Briselu u govoru, pobrao je podršku i ovog crnogorskog eurofederaliste. Jedino što ishodište njegove kritike nije u želji da se postignu ozbiljne reforme, već da se EU predstavi kao neprirodni Levijatan, kome treba ozbiljna fleksibilizacija kojom bi se priznale sve evropske razlike. Ovo je već od evropskih zvaničnika okarakterisano kao “Evropa u 28 brzina”.

Govoreći o odbrambenoj politici istaknuta je spremnost samo nekoliko država za vojne intervencije (UK i Francuska). U ovom segmentu eurointegracija jasno ističe ulogu NATO-a, čime se između redova može pročitati da bi bilo kakva nezavisna evropska odbrambena politika bila uvećanje nepotrebne birokratije. Jasno je da bez ovog bitnog segmenta EU nikada ne može biti nezavisan subjekt međunarodne politike.

Što se tiče ekonomske politike, čitajući govor zapazićete da se single market (jedinstveno tržište) pominje 27 puta, uglavnom kritikovanjem njegovog nepostojanja, dok se social spending (socijalna potrošnja) pominje jednom, i to u jasno negativnom kontekstu.

Kada izražava svoju zabrinutost za opstanak Unije, pominjući nemile događaje sa ulica Atine i Madrida, on pravi grešku već u odabiru pretpostavke o razlozima pobune. On ih vidi u nepostojanju subsidijarnosti i sve većem broju odluka koje se donose u Briselu. Ako već krećemo u lov na vještice, koliko mene sjećanje može da vrati u 2008., računam da bi najbolje bilo pokucati na vrata finansijskih institucija sa londonskim adresama.

Neki od najkrupnijih odgovora za atinske, madridske i mariborske ulice su upravo tamo.

U trenutcima kada je u pitanje doveden opstanak njegove nacije u današnjim granicama (Škotska), on suprotstavlja Evropu država- Evropi građana. Sumnjam da je uzrok ovog ideološkog povratka u XIX vijek žal za imperijom iz viktorijanskog perioda. Šalu na stranu, čudno je da se iz kolijevke građanstva danas čuju ovakvi tonovi.

On ostavlja prostor da “oni koji žele brže i više – mogu da se kreću tako” ali da isto tako ostave prostor onima koji to neće. Ako neko uživa taj prostor “posmatrača” to je UK (eurozona, Šengen).

Jasni su motivi Dejvida Kamerona da obezbijedi podršku Independista (UKIP) pred sljedeće izbore, i na taj način ne pređe u opozicione redove, ali nije jasna drskost da u tu svrhu u zalog stavi budućnost više od pola milijarde Evropljana.

1http://www.eng.notre-europe.eu/media/anatomyofaspeech-priestley-ne-ijd-jan13.pdf

2http://www.eng.notre-europe.eu/media/anatomyofaspeech-priestley-ne-ijd-jan13.pdf

Autor: Ljubomir Filipović, potpredsjednik UEF Crna Gora.